نصب و راه اندازي DHCP Server
حمید اسدی
تيرماه 84 شماره 13

اشاره :
در ادامه نصب Windows 2003 كه در شماره قبل به بعنوان سرور در يك Workgroup فعال گرديد و به آن پرداخته شددر اين شماره بر آن شديم تا يكي از مهم ترين سرويس هاي آن يعني DHCP Server را روي اين سرور را فعال كنيم. همانطور كه مستحضريد يك ايستگاه كاري ( Client ) در شبكه براي اتصال به سرور و تماس با ديگر كامپيوترها نياز به يك آدرس لاجيكال به نام آيپي آدرس (IP Address) دارد. وقتي در يك شبكه محلي تعداد زيادي كامپيوتر وجود داشته باشد ، يك مدير شبكه امكان تخصيص و تنظيم آيپي آدرس براي همه آنها بصورت دستي را نخواهد داشت و وقت بسيار زيادي براي تنظيم آيپي آدرس تك تك ايستگاه ها صرف خواهد شد. سرويس DHCP اين امكان را فراهم مي آورد كه يكي از سيستم ها ( در اينجا سرور Windows 2003 ) بصورت اتوماتيك و بدون دخالت مدير شبكه به سيستم هاي كاري يا كلانيت ها ، آيپي آدرس اختصاص دهد. DHCP مخفف كلمات Dynamic Host Configuration Protocol است. يعني پرتوكل تنظيم پوياي ميزبان ها (Host). منظور از Host در اين جمله همان كامپيوتر يا ايستگاه هاي داخل شبكه است. همچنين از طريق سرويس DHCP مي توان تنظيماتي ديگر مانند Default Gateway ، Subnet Mask و ... را بصورت اتوماتيك براي كلاینت ها ارسال نمود. براي اطلاع از چگونگي نصب و راه اندازي آن به ادامه مقاله دقت نماييد.


قبل از اينكه اقدام به نصب DHCP نمانيم ، لازم است حداقل يك IP Address بصورت Static (يا دستي) براي دستگاهي كه قرار است سرويس DHCP را براي شبكه فراهم آورد تعريف كرد. اين دستگاه در كارگاه عملي اين بحث ، همان ويندوز2003 مي باشد. در صورتيكه اين كار انجام نپذيرد در هنگام نصب DHCP ، سيستم مذكور پيغام زير را مي دهد.



شكل 1


تنظيم IP Address براي سرور (بصورت دستي)

 • از مسير زير پنجره Local Area Connection را باز كنيد (البته چندين راه براي اينكار وجود دارد.)

Start  >  Control Panel > Network Connections > Local Area connection

 
• روي گزينه Properties كليك كنيد تا پنجره Local Area Connection Properties فعال گردد.


 •گزينه Internet  Protocol ( TCP/IP ) را انتخاب و دكمه Properties بزنيد تا همانطور كه در شكل 2 مشاهده مي كنيد پنجره  Internet protocol ( TCP/IP ) Properties باز شود.



شكل 2


 • مطابق شكل 2 مي توانيد آيپي آدرسي كه قبلاً بررسي و انتخاب نموده ايد را وارد نمائيد. ( مثلا 192.168.0.1 )


 • در اين صفحه دو قسمت Subnet Mask و Default Gateway را نيز مي توانيد تنظيم نماييد.  ( تنظيم Subnet Mask ضروري است ولي تنظيم Default Gateway اختياري است. )


 • در پايان اين قسمت دكمه Close را بزنيد.


اكنون سرور داراي يك آيپي آدرس مي باشد و مي توانيد براي نصب  DHCP اقدام نمائيد.

 

نصب DHCP Server

 • ابتدا برنامه Add or Remove Program شويد.


 • در پنل سمت چپ بر روي  Add / Remove Windows Components  كليك كنيد.


 •همانطور كه در شكل 3 مشاهده مي كنيد در پنجره Windows Component Wizard بر روي گزينه Networking Services كليك نماييد ( يعني انتخاب كنيد ولي تيك آن را نزنيد ) سپس دكمه Details را بزنيد.



شكل 3


 • همانطور كه در شكل 4 مشاهده مي شود از پنجره Networking Services گزينه     (DHCP) Dynamic Host Configuration Protocol را انتخاب كرده و سپس دكمه OK را بزنيد و سپس  NEXT كنيد.


 • بعد از چند لحظه سيستم عامل CD ويندوز 2003 از شما در خواست مي آن را در CD Drive قرار داده و OK كنيد. پس از اين مرحله ، فرآيند نصب DHCP به پايان مي رسد.



شكل 4


تا اينجا فقط سرويس DHCP Server نصب شذه است  اما همانطور كه قبلا اشاره شد مي توان از طريق اين سرويس همزمان تنظيمات ديگري به ايستگاه هاي كاري يا همان Host ها ارسال نمود. كه براي تنظيم آنها مراحل زير را با هم شروع مي كنيم.

 

تنظيم DHCP Server

براي تنظيم Option هاي DHCP مراحل زير را انجام مي دهيم:


توجه : در اين مثال ما سعي كرده ايم كه موارد لازم و ضروري براي راه اندازي DHCP Server را بيان و از توضيح بخش هاي مختلف و عملكرد آنها خوداري كنيم. به همين دليل در صورت انجام مراحل گفته شده در ادامه مقاله به راحتي مي توانيد يك DHCP Server راه اندازي كنيد.

 
• از مسير زير برنامه DHCP را باز كنيد ( براي اين كار نيز مسيرهاي مختلفي وجود دارد ).

        Start  > Administrative Tools  > DHCP


 • از منوي Action گزينه New scope را انتخاب نمائيد و در پنجره خوش آمدNext  كنيد.


 • مطابق شكل 5 ، در پنجره IP Address Rang اولين و آخرين شماره IP Address   كه قرار است اين سرور در اختيار ايستگاه ها يا ميزبان ها قرار دهد را وارد نماييد.



شكل 5


 • در پنجره  Add Exclusive، مي توان تعريف كرد كه تعدادي IP به ايستگاه هاي كاري تخصيص داده نشود . اكثر مواقع مديران شبكه بعضي آيپي ها را براي كارهاي خاص در نظر مي گيرند و آنها رزرو مي كنند. براي اين منظور و مطابق شكل 6 شماره هاي اول و آخر آن دسته از آيپي ها يي كه نمي خواهيد بطور اتوماتيك ارائه شوند را تايپ و سپس بر روي Add كليك كنيد تا در ليست Excluded address range قرار گيرد سپس Next كنيد( به شكل 6 توجه كنيد ).  



شكل 6


 • در مرحله بعد مي توان زمان اجاره يك  IP Address به Client را تنظيم كرد.اين قسمت را بدون تغيير Next كنيد.

 
• صفحه بعد سوال مي شود كه آيا مي خواهيد Option هاي اين Scope را تنظيم نماييد يا خير . گزينه Yes را انتخاب و Next كنيد .

 
• در صفحه بعد آدرس IP مربوط به Default Gateway را وارد و بر روي Add كليك و سپس  Next كنيد. اگر شبكه محلی شما يك شبكه ساده است و در آن Gateway وجود ندارد ، پيشنهاد مي شود چیزی وارد ننماييد.

 
• مطابق شكل 7 ، آيپي آدرس سيستمي كه سرويس DNS Server روي آن نصب شده را وارد نماييد سپس دكمه Add و در آخر Next كنيد( به شكل 7 توجه كنيد).



شكل 7


 • در صفحه بعد آيپي آدرس سيستمي كه WINS Server است را تايپ و دكمه Add  را زده و سپس Next كنيد. در اين قسمت مي توانيد از همان آدرس 192.168.0.1 استفاده كنيد.


 • در آخرين مرحله و در صفحه Active scope با پاسخ مثبت به سوال ظاهر شده،  Scope را Active كنيد.



شكل 8


اكنون DHCP Server نصب و تنظيم شده است.


 در صورتيكه يك دستگاه بخواهد وارد شبكه شود ابتدا يك آيپي آدرس از DHCP Server درخواست مي كند كه سرور به آن پاسخ داده و يك آيپي آدرس از محدوده تعريف شده ، به آن اختصاص مي دهد.

چنانچه در شكل 9 نيز ملاحظه مي نماييد ليست IP هايي كه اجاره داده شده است در قسمت Address Leases وارد خواهد شد و تنظيماتي كه براي Scope صورت گرفته در Scope Options خواهد آمد كه قابل تغيير نيز مي باشد.



شکل 9


در ادامه مباحث در شماره هاي آينده سرويس هاي ديگري از سرور Windows 2003 كه براي شبكه امكاناتي را فراهم مي آورد حضورتان معرفي و ارائه خواهيم داد.